1. Kontekst i geneza inicjatywy
Nieprawdziwe jest twierdzenie, jakoby formuła spotkań z twórcami została zapoczątkowana dopiero wraz z cyklem „Londyńskie Spotkania Autorskie”. Wydarzenia o podobnym charakterze były od wielu dekad organizowane w przestrzeni POSK przez Bibliotekę POSK, sam POSK, Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie oraz Polską Fundację Kulturalną.
Bezpośrednim prekursorem omawianego cyklu było wydarzenie „Fale Dunaju na Tamizie”, pierwotnie planowane na 10 września 2022 r., a ostatecznie zrealizowane nieco później w POSK. Wydarzenie zostało przygotowane przez Agnieszkę Kuchnię-Wołosiewicz jako forma wymiany artystycznej z Jackiem Rozmiarkiem (co potwierdza jego oświadczenie, ale mamy też inne oświadczenia o podobnych deklaracjach).
Do współpracy zaproszony został również zespół Remiza, a wydarzenie uzyskało wsparcie Ambasady RP za pośrednictwem Konsula Tomasza Balcerowskiego.
To właśnie to wydarzenie zostało następnie wykorzystane przez Pana Zellera do ogłoszenia kontynuacji podobnych inicjatyw w formie cyklicznej.
2. Rozpoczęcie cyklu i współpraca z POSK
W momencie, gdy Pan Zeller wyraził chęć prowadzenia cyklicznych wydarzeń w POSK:
- nie zgłoszono sprzeciwu,
- udostępniono przestrzeń,
- zapewniono wsparcie promocyjne.
Istotną rolę w organizacji wielu wydarzeń odegrała również Agnieszka Kuchnia-Wołosiewicz, która koordynowała znaczną część spotkań, jak również inne inicjatywy o podobnym charakterze.
Pierwsze wydarzenie w ramach cyklu odbyło się 10 września 2022 r., a od lutego 2023 r. spotkania przyjęły charakter regularny.
3. Skala wydarzeń
- 2023 r. – 10 spotkań
- 2024 r. – 11 spotkań
- 2025 r. – 11 spotkań
Łącznie: 33 wydarzenia zrealizowane w POSK pod nazwą „Londyńskie Spotkania Autorskie”.
4. Warunki współpracy i wsparcie POSK
Współpraca zapewniała organizatorowi wyjątkowo preferencyjne warunki:
- udostępnienie sali (Atrium),
- wsparcie promocyjne,
- brak ingerencji w formułę wydarzeń,
- możliwość działania jako osoba prywatna przy wsparciu sponsorów.
Od 2024 r. wprowadzono symboliczną opłatę £10, mającą charakter formalno-podatkowy.
Dla porównania:
- stawka komercyjna: ok. £342
- stawka społeczna: ok. £171
Opłata £10 nie pokrywała nawet kosztów operacyjnych (np. sprzątania), nie uwzględniając wsparcia promocyjnego.
5. Problemy organizacyjne
5.1. Kwestie finansowe
Występowały trudności w regulowaniu nawet symbolicznych opłat. Jednocześnie:
- £10 stanowiłoby ułamek kosztów pojawiajacego sie na wydarzeniach cateringu (w tym alkoholu),
- brak pełnej przejrzystości co do udziału sponsorów,
- nie jest prawdą, że wydarzenia nie były wspierane finansowo z zewnątrz.
5.2. Catering i alkohol
Podczas wydarzeń regularnie pojawiał się poczęstunek, w tym alkohol:
- bez zgody POSK,
- wbrew ustaleniom,
- w potencjalnym konflikcie z prawami podmiotu Łowiczanka (pierwszeństwo usług cateringowych),
- w czasie trwającego sporu prawnego.
Pomimo wielokrotnych rozmów w pierwszej połowie 2025 r., sytuacja nie uległa zmianie.
5.3. Charakter wydarzeń
Zwracano uwagę, że spotkania coraz częściej przybierały formę wydarzeń o charakterze towarzyskim, odbiegając od pierwotnych założeń.
6. Próby uregulowania współpracy
Zarząd POSK wielokrotnie analizował zasadność dalszego preferencyjnego traktowania prywatnej inicjatywy.
Proponowane rozwiązania:
- wprowadzenie stawki społecznej (£171),
- większe zaangażowanie finansowe organizatora i uczestników,
- uporządkowanie zasad współpracy.
7. Spotkanie 5 sierpnia 2025 r.
Podczas spotkania z Panem Zellerem:
- przedstawiono nowe warunki współpracy,
- ponownie zakazano cateringu,
- zaproponowano dwa modele:
- współorganizacja (stawka społeczna),
- pełne przejęcie projektu przez POSK (bez ingerencji w formułę).
Pan Zeller nie zaakceptował przejęcia wydarzenia przez POSK.
8. Dalsze finansowanie i współorganizacja
Dzięki wsparciu (m.in. Pani Wojewódzkiej) pozyskano środki na 4 wydarzenia.
POSK:
- obniżył opłatę do £100,
- formalnie wszedł w rolę współorganizatora (co było warunkiem tej stawki),
- był wskazywany jako współorganizator na materiałach promocyjnych.
Z perspektywy POSK było to działanie mające umożliwić kontynuację cyklu i stworzyć czas na pozyskanie finansowania na przyszłość.
9. Wątpliwości dotyczące rozliczenia dotacji
Pojawiają się istotne rozbieżności:
- według informacji przedstawianych przez Panią Wojewódzką:
- współorganizatorem była wyłącznie ART Polonia,
- POSK pełnił jedynie rolę wynajmującego przestrzeń,
- natomiast:
- plakaty wydarzeń wskazują POSK jako współorganizatora,
- stawka £100 była uzasadniona właśnie tym statusem.
W związku z powyższym zasadne wydaje się:
- zweryfikowanie warunków przyznanej dotacji,
- sprawdzenie sposobu jej rozliczenia.
10. Zakończenie współpracy
Pan Zeller:
- nie sfinalizował ustaleń dotyczących dalszej współpracy,
- nie poinformował POSK o zmianie formuły,
- przeniósł wydarzenie do innej lokalizacji,
- nie odpowiedział na próby kontaktu.
11. Dalsze działania POSK
W związku z powstałą luką programową:
- wprowadzono cykl salonu literackiego,
- projekt:
- nie stanowi kontynuacji wcześniejsego cyklu,
- posiada odrębną formułę, nazwę i prowadzenie.
Jednocześnie pojawiły się sytuacje, które mogą sugerować wykorzystywanie tej inicjatywy do promocji „Londyńskich Spotkań Autorskich”, co budzi poważne wątpliwości.
12. Wnioski końcowe
- POSK zapewnił wieloletnie i wymierne wsparcie organizacyjne oraz promocyjne.
- Współpraca odbywała się na warunkach znacząco preferencyjnych.
- Problemy organizacyjne i finansowe leżały po stronie organizatora.
- POSK wielokrotnie podejmował próby uregulowania współpracy.
- Decyzja o zakończeniu współpracy była konsekwencją braku porozumienia.
- Dodatkowych wyjaśnień wymagają kwestie związane z rozliczeniem dotacji i statusem współorganizacji.
„Londyńskie Spotkania Autorskie” nie mają żadnych podstaw do roszczeń o wyłączność czy zarzutów o plagiat – to cykl, który powstał i rozwinął się dzięki wsparciu POSK, a nie odwrotnie.
